Το άρθρο Αν όχι τώρα, πότε; Έξι κινήσεις για να αλλάξει πορεία η Ελλάδα πριν να είναι αργά εμφανίστηκε πρώτα στο Χρήστος Κουτσούκος.

Επανάληψη χωρίς μαθήματα;

Η μεταναστευτική πολιτική της Ελλάδας φαίνεται να κινείται ξανά σε γνωστά και επικίνδυνα μονοπάτια. Μετά την πρόσφατη τροπολογία του Ιουλίου 2025 που προβλέπει την τρίμηνη αναστολή υποβολής αιτήσεων ασύλου για όσους φτάνουν από τη Βόρεια Αφρική, η κυβέρνηση δηλώνει ότι «συντρέχουν οι προϋποθέσεις επίκλησης του άρθρου 15 της ΕΣΔΑ» χωρίς όμως να το επικαλείται ρητά.

Η στάση αυτή δεν είναι πρωτοφανής. Το ίδιο σχήμα είχε χρησιμοποιηθεί και τον Μάρτιο του 2020, όταν, κατά την κρίση στα σύνορα του Έβρου, η ελληνική Πολιτεία ανέστειλε μονομερώς το δικαίωμα ασύλου, επικαλούμενη τότε κατάσταση «ανωτέρας βίας» και «υβριδική επίθεση» από την Τουρκία. Και τότε, δεν έγινε επίσημη επίκληση του άρθρου 15 της ΕΣΔΑ, ούτε κοινοποίηση στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Το κράτος υιοθέτησε πρακτικά μέτρα περιορισμού θεμελιωδών δικαιωμάτων, χωρίς όμως να αναλάβει τη θεσμική ευθύνη που συνεπάγεται η επίσημη ενεργοποίηση της σχετικής πρόβλεψης.

Η πρακτική αυτή κρίθηκε από διεθνείς οργανισμούς και νομικούς φορείς ως παράδειγμα “κακής πρακτικής” στην εφαρμογή της διεθνούς προστασίας , μια επιλεκτική χρήση της έννοιας της “έκτακτης ανάγκης”, που υπονομεύει τη νομιμότητα χωρίς να επιλύει αποτελεσματικά το πρόβλημα.

Το ερώτημα είναι απλό: Μπορεί ένα κράτος να απολαμβάνει την “ασφάλεια” ενός καθεστώτος παρέκκλισης χωρίς να υπάγεται στους μηχανισμούς λογοδοσίας και ελέγχου του;

Η απάντηση, σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, είναι ξεκάθαρα όχι.

Το άρθρο 15 της ΕΣΔΑ έχει σχεδιαστεί για να χρησιμοποιείται μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις, όπως πόλεμος ή δημόσια έκτακτη ανάγκη που απειλεί τη ζωή του έθνους. Δεν μπορεί να ενεργοποιείται —ή να «υπονοείται»— κατά το δοκούν. Και κυρίως, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως πολιτικό εργαλείο για να παρακαμφθούν οι δεσμεύσεις της χώρας σε σχέση με το δικαίωμα στο άσυλο, την απαγόρευση βασανιστηρίων ή την προστασία από αυθαίρετη κράτηση.

Η πρακτική αυτή -να εφαρμόζονται περιορισμοί δικαιωμάτων που μοιάζουν με καθεστώς παρέκκλισης, χωρίς όμως να ενεργοποιείται επίσημα το άρθρο 15- δημιουργεί μια γκρίζα ζώνη νομικής αυθαιρεσίας. Το κράτος αποφεύγει την πολιτική έκθεση που θα επέφερε μια επίσημη παρέκκλιση, αλλά ταυτόχρονα αποστερεί τους θιγόμενους από τις εγγυήσεις που θα παρείχε η διαφάνεια και η τυπική διαδικασία.

Αυτό το πρότυπο διακυβέρνησης δημιουργεί κίνδυνο: την καθιέρωση μιας νέας “κανονικότητας” στην οποία η αναστολή δικαιωμάτων γίνεται αποδεκτή ως πολιτικό εργαλείο κρίσης, χωρίς σαφή θεσμικά αντίβαρα.

Υπάρχουν εναλλακτικές; Βεβαίως.

Αντί της καταφυγής σε πρακτικές νομικού ακροβατισμού, η Πολιτεία μπορεί:

1. Να ενεργοποιήσει τα τακτικά και έκτακτα πρωτόκολλα του ευρωπαϊκού μηχανισμού υποδοχής και κρίσης (RABITs, Frontex, Υπηρεσία Ασύλου ΕΕ) για ενίσχυση υποδομών.
2. Να ζητήσει την προσωρινή εφαρμογή ρήτρας επιμερισμού των αιτήσεων ασύλου μέσω του Κανονισμού Δουβλίνου ή ad hoc συμφωνιών με κράτη-μέλη.
3. Να διαχειριστεί με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα τη φύλαξη των συνόρων, συνδυάζοντας την αποτροπή με εξατομικευμένη αξιολόγηση.
4. Να νομοθετήσει “σφικτό” αλλά συνταγματικό πλαίσιο επείγουσας διαδικασίας ασύλου, χωρίς γενική αναστολή του δικαιώματος.

Κυρίως όμως, οφείλει να αναγνωρίσει ότι η ασφάλεια των συνόρων και η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων δεν είναι αντίπαλοι πόλοι, αλλά βασικοί άξονες ενός δημοκρατικού κράτους δικαίου.

Αντί η κρίση του 2020 στον Έβρο να λειτουργήσει ως παράδειγμα προς αποφυγή, φαίνεται ότι αποτέλεσε πρότυπο. Πέντε χρόνια μετά, επαναλαμβάνουμε την ίδια τακτική, χωρίς λογοδοσία, χωρίς νομοθετική διαφάνεια, χωρίς εξωτερικό έλεγχο.

Η ΕΣΔΑ δεν είναι εμπόδιο. Είναι ασπίδα. Όταν τη σεβόμαστε μόνο στα λόγια, διαβρώνουμε τον ίδιο τον πυρήνα του κράτους δικαίου. Αν οι θεσμοί δεν αντιδράσουν τώρα, θα βρεθούμε σύντομα να αναγνωρίζουμε καθεστώτα «έκτακτης ανάγκης» για κάθε πρόκληση που δεν μας βολεύει.

Το άρθρο Από τον Έβρο του 2020 στη Νότια Ελλάδα του 2025 εμφανίστηκε πρώτα στο Χρήστος Κουτσούκος.

Η Ελλάδα αλλάζει, αλλά όχι για όλους. Πίσω από τους πανηγυρισμούς για τους δείκτες, χιλιάδες επιχειρήσεις δίνουν καθημερινή μάχη επιβίωσης.

Μπορεί οι ειδήσεις να μιλούν για ανάπτυξη και πρόοδο, όμως για πολλούς επιχειρηματίες η καθημερινότητα δεν είναι γιορτή. Η σιωπηλή πλειοψηφία της αγοράς –οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις– λειτουργούν κάτω από αυξανόμενη πίεση, χωρίς τη στήριξη ή την προβολή που τους αναλογεί. Αυτό που λείπει δεν είναι η φιλοδοξία, αλλά η συνθήκη για να ευδοκιμήσει.

---

Η πραγματικότητα πίσω από τους δείκτες

Η εικόνα της οικονομίας, έτσι όπως αποτυπώνεται στους δείκτες, είναι εντυπωσιακή: αύξηση του ΑΕΠ, άνοδος του χρηματιστηρίου, θετικές εκθέσεις αξιολόγησης και σημαντικά δημόσια έσοδα. Κράτος και πολίτες μοιράζονται ένα αίσθημα σταθερότητας και ελπίδας.

Αυτό, όμως, ισχύει κυρίως για μια μικρή μερίδα της οικονομικής δραστηριότητας. Οι επιχειρήσεις που πρωταγωνιστούν στις στατιστικές –μεγάλες, οργανωμένες, εισηγμένες ή προσανατολισμένες στις εξαγωγές– αποτελούν το φωτεινό πρόσωπο της αγοράς. Απέναντί τους, όμως, υπάρχει ένα σκοτεινό και πιο σιωπηλό τοπίο: οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Από τον μανάβη της γειτονιάς, μέχρι το εργαστήριο επιπλοποιίας ή την οικογενειακή καφετέρια, αυτές οι επιχειρήσεις απασχολούν πάνω από το 80% των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα. Παρ’ όλα αυτά, η καθημερινότητά τους είναι γεμάτη εμπόδια: πτώση της ζήτησης, κόστη που αυξάνονται διαρκώς, προβλήματα πρόσβασης σε χρηματοδότηση και μια διαρκής αίσθηση αβεβαιότητας.

Ο μόνος κλάδος που προς το παρόν φαίνεται να ακολουθεί ανοδική πορεία είναι οι κατασκευές. Όμως, ακόμη και αυτή η ανάκαμψη έχει περισσότερο χαρακτήρα συγκυριακό παρά διαρθρωτικό: είναι αποτέλεσμα αυξημένης ζήτησης σε περιορισμένη προσφορά, και όχι μακροπρόθεσμου σχεδιασμού ή σταθερότητας.

Αντίθετα, οι περισσότερες ΜΜΕ βλέπουν την αγοραστική δύναμη των πελατών τους να μειώνεται και τις πωλήσεις να υποχωρούν. Σε πολλές περιπτώσεις, η επιβίωση εξαρτάται από το να πληρώσουν οι πελάτες του… πελάτη τους.

---

Τι μπορεί να αλλάξει;

Η ανάταξη αυτής της εικόνας δεν απαιτεί επανάσταση, αλλά στοχευμένες και εφαρμόσιμες κινήσεις. Κατ’ αρχάς, πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις έχουν απτή πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία, χωρίς την αυστηρότητα των παραδοσιακών τραπεζικών κριτηρίων που τις αποκλείουν εκ προοιμίου. Η υλοποίηση πιο ευέλικτων εγγυοδοτικών προγραμμάτων και η ανάπτυξη μικροπιστώσεων με λογικό ρίσκο μπορεί να προσφέρει άμεση ρευστότητα.

Εξίσου σημαντική είναι η ανακούφιση από τις φορολογικές πιέσεις: η μείωση προκαταβολών φόρου, η επιβράβευση επενδύσεων μέσω στοχευμένων εκπτώσεων και ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο θα έδιναν στις ΜΜΕ χώρο να αναπνεύσουν και να σχεδιάσουν με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός πρέπει να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο και να μην εξαντλείται σε επιδοτήσεις εξοπλισμού. Η ενίσχυση των επιχειρήσεων ώστε να αξιοποιούν εργαλεία διαχείρισης, ηλεκτρονικού εμπορίου και ψηφιακής οργάνωσης, μπορεί να αυξήσει την αποδοτικότητα και την εμβέλειά τους.

Παράλληλα, η παροχή δωρεάν κατάρτισης και πρακτικής συμβουλευτικής –ιδίως σε τομείς όπως η κοστολόγηση, η προβολή, η εξωστρέφεια και η ενέργεια– μπορεί να μεταμορφώσει επιχειρήσεις που βρίσκονται στο όριο, σε δραστήριους πυρήνες ανάπτυξης. Η επιχειρηματική παιδεία είναι απαραίτητο εργαλείο για την επιβίωση και εξέλιξη κάθε μικρού επαγγελματία.

Τέλος, η μείωση της γραφειοκρατίας και η βελτίωση της διοικητικής ανταπόκρισης είναι κρίσιμες. Οι επιχειρήσεις δεν ζητούν προνόμια· ζητούν σταθερότητα, προβλεψιμότητα και σεβασμό στον χρόνο τους. Αν όλα αυτά πλαισιωθούν με πολιτικές ενίσχυσης των τοπικών συνεργειών (π.χ. διασύνδεση τουρισμού, γεωργίας και μεταποίησης), τότε μπορούμε να μιλήσουμε για μια υγιή, αποκεντρωμένη οικονομία που δεν αφήνει κανέναν πίσω.

---

Είναι απαραίτητο να ξαναδούμε την έννοια της οικονομικής επιτυχίας όχι μόνο μέσα από τα νούμερα, αλλά μέσα από το βλέμμα αυτών που δουλεύουν χωρίς στήριξη, χωρίς προβολή, αλλά με συνέπεια. Όσο αγνοείται η μεγάλη πλειοψηφία των μικρών παραγωγικών μονάδων, τόσο χτίζουμε μια οικονομία άνισης ταχύτητας — και κάποια στιγμή, αυτό το κενό θα το πληρώσουμε όλοι.

Η πραγματική ανάκαμψη θα έρθει όταν η ανάπτυξη πάψει να είναι στατιστικό φαινόμενο και γίνει καθημερινή εμπειρία για τους ανθρώπους που κρατούν ζωντανή την ελληνική αγορά.

Κουτσούκος Χρήστος

Επιχειρηματίας

Τελειόφοιτος Ανοιχτού Πανεπιστήμιου

Σχολή Δημόσιας Διοίκησης

Το άρθρο Η αόρατη οικονομία: Ποιος ακούει τις επιχειρήσεις που δε φωνάζουν; εμφανίστηκε πρώτα στο Χρήστος Κουτσούκος.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό ή οικονομικό. Είναι δομικό και αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα έχει μάθει να λειτουργεί εδώ και δεκαετίες. Δεν αρκεί, λοιπόν, μια επιφανειακή αλλαγή ή μια απλή μεταρρύθμιση. Αυτό που απαιτείται είναι  Αποδέσμευση από ότι κρατά τη χώρα εγκλωβισμένη. Μια ριζική αποκοπή από τις παθογένειες του παρελθόντος, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για ένα νέο, βιώσιμο και δίκαιο μοντέλο διακυβέρνησης και ανάπτυξης.

Η πολιτική στασιμότητα και η ανάγκη για ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης

                      Για δεκαετίες, το ελληνικό πολιτικό σύστημα αναπαράγει τα ίδια πρόσωπα, τις ίδιες μεθόδους και τις ίδιες παθογένειες. Οι εναλλαγές κυβερνήσεων δε συνοδεύονται από ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του κράτους. Αντί για ένα σύγχρονο, ευέλικτο και διαφανές σύστημα διακυβέρνησης, εξακολουθούμε να βλέπουμε ένα πελατειακό μοντέλο που βασίζεται στον κομματισμό, τις προσωπικές εξυπηρετήσεις και την αναβλητικότητα.

Η Αποδέσμευση από αυτή τη νοοτροπία σημαίνει την πλήρη αναδόμηση του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις στη χώρα. Απαιτείται ένας νέος τρόπος διακυβέρνησης που θα βασίζεται στην αξιοκρατία, τη λογοδοσία και τη στρατηγική σκέψη. Ένα κράτος που δε θα εξυπηρετεί το πολιτικό σύστημα, αλλά θα υπηρετεί τον πολίτη.

Η οικονομική στασιμότητα και η ανάγκη για πραγματική ανάπτυξη

                       Παρά τα θετικά μακροοικονομικά δεδομένα που παρουσιάζονται, η καθημερινότητα των πολιτών συνεχίζει να είναι δύσκολη. Η αγοραστική δύναμη μειώνεται, οι φόροι παραμένουν υψηλοί, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αγωνίζονται να επιβιώσουν και οι νέοι αδυνατούν να οραματιστούν το μέλλον τους στη χώρα. Το ελληνικό οικονομικό μοντέλο εξακολουθεί να στηρίζεται σε αναχρονιστικές δομές, σε μια δυσκίνητη γραφειοκρατία και σε πολιτικές που περισσότερο εμποδίζουν παρά ενισχύουν την πραγματική οικονομία.

Η Αποδέσμευση από αυτό το σύστημα είναι αναγκαία. Η Ελλάδα πρέπει να περάσει σε ένα μοντέλο παραγωγικής οικονομίας που θα στηρίζει την καινοτομία, θα προσφέρει φορολογικά κίνητρα και θα επιβραβεύει την εργασία. Οι πολίτες δε ζητούν απλώς επιδοτήσεις ή προσωρινές λύσεις. Ζητούν ένα κράτος που θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε ο καθένας να μπορεί να αναπτυχθεί και να ευημερήσει με βάση τις δυνατότητές του.

Η δικαιοσύνη ως παράγοντας εμπιστοσύνης στο κράτος

                       Το ελληνικό δικαστικό σύστημα είναι από τα πιο αργά στην Ευρώπη, με υποθέσεις να εκκρεμούν για χρόνια και σκάνδαλα που είτε μένουν ατιμώρητα είτε παραγράφονται. Οι πολίτες αισθάνονται πως η δικαιοσύνη λειτουργεί με δύο μέτρα και δύο σταθμά, όπου οι ισχυροί έχουν προνομιακή μεταχείριση, ενώ οι απλοί πολίτες περιμένουν χρόνια για να δικαιωθούν.

Η Αποδέσμευση από αυτή την κατάσταση σημαίνει τη ριζική αναδιοργάνωση του δικαστικού συστήματος, ώστε να αποδίδεται άμεση, αντικειμενική και αμερόληπτη δικαιοσύνη. Χωρίς αποτελεσματική δικαιοσύνη, δεν μπορεί να υπάρξει εμπιστοσύνη στους θεσμούς και, κατ’ επέκταση, δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική κοινωνική και πολιτική σταθερότητα.

Η κοινωνική απογοήτευση και η ανάγκη για μια νέα πολιτική κουλτούρα

Η απογοήτευση της κοινωνίας δεν αφορά μόνο την οικονομία ή την πολιτική. Είναι βαθύτερη και σχετίζεται με την αίσθηση ότι τίποτα δεν αλλάζει και ότι η χώρα είναι καταδικασμένη να επαναλαμβάνει τα ίδια λάθη. Πολλοί πολίτες έχουν παραιτηθεί από την ιδέα της πολιτικής συμμετοχής, θεωρώντας πως δεν υπάρχει ελπίδα για πραγματική αλλαγή.

Η Αποδέσμευση από αυτή τη νοοτροπία απαιτεί ένα νέο όραμα για τη χώρα. Ένα όραμα που θα εμπνεύσει την κοινωνία να διεκδικήσει ένα καλύτερο μέλλον. Οι πολίτες πρέπει να απαιτήσουν διαφάνεια, αξιοκρατία, λογοδοσία και ένα κράτος που θα λειτουργεί προς όφελος όλων και όχι προς όφελος των λίγων.

                          Η Ελλάδα δεν μπορεί να προχωρήσει μπροστά αν δεν απαλλαγεί από τις δομές που την κρατούν καθηλωμένη. Η Αποδέσμευση δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά μια αναγκαιότητα που αφορά κάθε πτυχή της πολιτικής, της οικονομίας και της κοινωνίας. Το ερώτημα δεν είναι αν θα γίνει η Αποδέσμευση, αλλά πότε και πώς.

Το μεταπολιτευτικό μοντέλο, που υπήρξε θεμελιώδες για τη σταθερότητα του κράτους, φαίνεται να έχει εξαντλήσει τα όριά του και να εμφανίζεται αδύναμο να ακολουθήσει τις ταχύτατες πολιτισμικές αλλαγές προσφέροντας ανεπαρκείς λύσεις. Αν η κοινωνία δεν απαιτήσει μια νέα πορεία, τίποτα δε θα αλλάξει. Αν, όμως, οι πολίτες διεκδικήσουν ένα διαφορετικό μέλλον, τότε η Αποδέσμευση μπορεί να γίνει πραγματικότητα.

Ο διάλογος μόλις ξεκίνησε. Το ερώτημα είναι: Είμαστε έτοιμοι να απαιτήσουμε την Αποδέσμευση που μας αξίζει;

Κουτσούκος Χρήστος

Επιχειρηματίας

Τελειόφοιτος Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου

Σχολή Δημόσιας Διοίκησης

Το άρθρο Η Ελλάδα σε Σημείο Καμπής: Ώρα για Αποδέσμευση εμφανίστηκε πρώτα στο Χρήστος Κουτσούκος.

Όλοι μας ακούμε διαρκώς για το περίφημο τρίγωνο «Θερμοπύλες – Αλαμάνα – Γοργοπόταμος», το οποίο υπάρχει ως εξαγγελία για την εκμετάλλευσή του από την Τοπική Αυτοδιοίκηση εδώ και δεκαετίες. Όμως τελικά φαίνεται ότι παραμένει απλώς μια εξαγγελία χωρίς να έχει γίνει κάτι και χωρίς να μπορεί να ξεφύγει από τα γρανάζια της γραφειοκρατίας που καθιστούν αυτά τα τρία ιστορικά σημεία δύσκολα στην εκμετάλλευσή τους. Όμως, ενώ η ιστορική τους αξία υπάρχει και είναι αδιαμφισβήτητη, δεν έχουμε καταφέρει μέχρι σήμερα να την αξιοποιήσουμε προς όφελος της Φθιώτιδας και των πολιτών της. Πρέπει εδώ να επισημάνω το γεγονός ότι η ιστορική αξία τους δεν σημαίνει πως είναι «εγκλωβισμένη» αποκλειστικά και μόνο στο γεωγραφικό μέρος στο οποίο διαδραματίστηκαν τα γεγονότα αυτά. Ακριβώς αυτό είναι και το σημείο στο οποίο πρέπει να σταθεί η Τοπική Αυτοδιοίκηση και ειδικότερα η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας που διαθέτει τους κατάλληλους πόρους για να αξιοποιήσει το ιστορικό κεφάλαιο του τόπου μας. Και πώς θα γίνει αυτό;

Τα θεματικά πάρκα είναι εγκαταστάσεις εξειδικευμένης και ειδικής τουριστικής υποδομής τα οποία οργανώνονται και αξιοποιούνται γύρω από ένα κεντρικό θέμα, στην περίπτωσή μας βέβαια τα θέματα αυτά θα μπορούσαν να είναι περισσότερα. Μέσα από το Θεματικό Πάρκο το οποίο προτείνω ως αυτοδιοικητική πρόταση, θα μπορέσουμε επιτέλους να κάνουμε πραγματικότητα αυτό που χρόνια συζητάμε, να δημιουργήσουμε την υποδομή εκείνη μέσα από την οποία θα καταφέρουμε να μεταφέρουμε στους επισκέπτες της Φθιώτιδας την ιστορία της περιοχής μας, τον πολιτισμό μας αλλά και την ιδιαίτερη ομορφιά που διαθέτει ο τόπος μας. Θα ζωντανέψουμε τις Θερμοπύλες στα μάτια των τουριστών που θα επισκεφτούν το Θεματικό Πάρκο, αλλά και την Αλαμάνα και τον Γοργοπόταμο ενδεχομένως. Η αρχή όμως πρέπει να γίνει με τις Θερμοπύλες, η οποία άλλωστε διαθέτει ήδη ένα brand name με παγκόσμια απήχηση. Με τη δημιουργία ενός ολόκληρου κόσμου που θα είναι κατανοητός από τους επισκέπτες κάθε ηλικιακής ομάδας, η μάχη των Θερμοπυλών θα «μεταφερθεί» από τον αρχαιολογικό της χώρο μέσα στις εγκαταστάσεις του Θεματικού Πάρκου. Θα πάρουμε δηλαδή την ιστορία από το παρελθόν και θα τη φέρουμε στο σήμερα κάνοντάς την ένα ισχυρό αναπτυξιακό εργαλείο για το αύριο. Μια δημιουργική δύναμη που την ίδια στιγμή, θα αποτελέσει πηγή εκπαίδευσης, διαπαιδαγώγησης αλλά ψυχαγωγίας για τους συμπολίτες μας από ολόκληρη την Ελλάδα που θα την επισκεφτούν αλλά και από τουρίστες από το εξωτερικό μιας και το Θεματικό Πάρκο θα αποτελέσει ένα σημαντικό προϊόν για τις επιχειρήσεις που ασχολούνται με τον τουρισμό σε παγκόσμιο επίπεδο και θα το εντάξουν στα προγράμματά τους. Η Μάχη των Θερμοπυλών θα ξαναζωντανέψει και με άλλα λόγια, θα φέρουμε το σημαντικό ιστορικό προϊόν του τόπου μας στο επιχειρηματικό σημείο που θέλουμε, χωρίς να δεσμευόμαστε ούτε από τη γραφειοκρατία αλλά ούτε κι από τις όποιες αγκυλώσεις του παρελθόντος.

Τα πλεονεκτήματα για τη Φθιώτιδα θα είναι πολλαπλά. Τουρισμός όλο το χρόνο και όχι μόνο εποχικά, νέες θέσεις εργασίας μέσα στο Θεματικό Πάρκο αλλά και αύξηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας έξω από αυτό για όλους τους επιχειρηματίες που θα το υποστηρίξουν τροφοδοτώντας το με υλικά και υπηρεσίες. Αυξημένες πληρότητες στις ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις και ενίσχυση του κλάδου τις εστίασης αλλά και των μεταφορών με ταυτόχρονη διασύνδεση με άλλα σημεία ενδιαφέροντος, όπως ο Σπερχειός, οι ορεινοί όγκοι της περιοχής αλλά και οι παραλίες ολόκληρης της Φθιώτιδας. Στόχος της δημιουργίας του Θεματικού Πάρκου είναι να προσελκύσουμε περισσότερους από ένα εκατομμύριο τουρίστες ετησίως, με ό,τι αυτό σημαίνει για την αύξηση του εισοδήματος του τόπου μας συνολικά.

Αυτή είναι η πρότασή μου για το αύριο της Φθιώτιδας, της περιοχής μας που όλοι αγαπάμε και που όλοι πρέπει να δουλέψουμε για γίνει καλύτερη. Ό,τι έγινε μέχρι σήμερα, θετικό το κρατάμε ως παρακαταθήκη και αρνητικό το αφήνουμε πίσω μας και προχωρούμε με ρεαλισμό στο αύριο. Στο αύριο που θέλουμε και μας αξίζει!

Το άρθρο Θεματικό Πάρκο Φθιώτιδας – Μια βιώσιμη πρόταση ανάπτυξης εμφανίστηκε πρώτα στο Χρήστος Κουτσούκος.

Η ποιότητα της ζωής των συμπολιτών μας στη Φθιώτιδα ακολούθησε τον ίδιο δρόμο χωρίς να έχει υπάρξει κάποιο ανάχωμα το οποίο να έχει αντισταθμίσει τις απώλειες. Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας θα μπορούσε ενδεχομένως να έχει αντιληφθεί εγκαίρως αυτή τη φθίνουσα πορεία, αλλά προφανώς δεν το έκανε. Έχουμε αποδεδειγμένα και μετρημένα πια αύξηση των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων οι οποίες χρήζουν διαρκούς υποστήριξης και αλληλεγγύης προκειμένου να μπορέσουν να διατηρήσουν ένα ικανό επίπεδο αξιοπρεπούς διαβίωσης. Έχουμε απώλεια επιστημονικού προσωπικού προς άλλες κατευθύνσεις εκτός της Φθιώτιδας και της Περιφέρειάς μας. Έχουμε έλλειψη σε σοβαρές επενδύσεις οι οποίες θα μπορούσαν αφενός να μειώσουν τα ποσοστά της ανεργίας και αφετέρου να προσελκύσουν επισκέπτες στον τόπο μας ενισχύοντας την τοπική μας οικονομία. Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας διαθέτει σειρά εργαλείων αλλά και μια ικανή πολιτική ελευθερία στη δράση της για να ενισχύσει πριν απ’ όλα το κοινωνικό κεφάλαιο που διαθέτουμε και το οποίο ποσοτικά αλλά κυρίως ποιοτικά αποτελεί ένα διόλου ευκαταφρόνητο μέγεθος.

Η κοινωνία των πολιτών της Φθιώτιδας, παρά τις δυσκολίες που έχει αντιμετωπίσει, εξακολουθεί και διατηρεί ισχυρούς δεσμούς ανάμεσα στα μέλη της, η αλληλεγγύη αποτελεί μια έμπρακτη καθημερινότητα ενώ δεν έχει πάψει να δραστηριοποιείται προς όλες τις κατευθύνσεις της κοινωνικής συνύπαρξης, από τον πολιτισμό μέχρι τον εθελοντισμό. Αυτό όμως απαιτεί από τους θεσμικούς παράγοντες, όπως η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, την υποστήριξη και την ενίσχυσή τους. Η Περιφέρεια είναι ίσως ο σημαντικότερος πολιτικός θεσμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που συνολικά και σε ένα ευρύ πλαίσιο μπορεί να διαθέσει τους κατάλληλους πόρους για να ενισχυθεί στην πράξη το κοινωνικό κεφάλαιο στο νομό μας. Με την κατάλληλη και ορθολογική διάθεση των ευρωπαϊκών κεφαλαίων και την επένδυσή τους δημιουργούνται νέες και διαρκείς θέσεις εργασίας. Με την αξιοποίηση του φυσικού πλούτου της περιοχής αναδεικνύονται οι τοπικές μικροκοινωνίες και παραμένει ο ντόπιος πληθυσμός στον τόπο καταγωγής τους. Η συνεργασία με την Εκκλησία μπορεί να ενισχύσει όχι μόνο τον θρησκευτικό τουρισμό, όπως ήδη στο πρόγραμμά μας έχει τονιστεί, αλλά μπορεί να ενισχύσει τον εθελοντισμό που αποτελεί μια σημαντική κοινωνική δράση. Με την εφαρμογή πρωτοπόρων ιδεών, όπως για παράδειγμα την ανάπτυξη ενός θεματικού ή ενός τεχνολογικού πάρκου, αυτομάτως η περιοχή μας γίνεται πόλος έλξης νέων ανθρώπων και νέων επενδύσεων. Όλα αυτά όμως, απαιτούν η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας να επενδύσει πρώτα στο κοινωνικό ανθρώπινο κεφάλαιό της.

Είμαστε εδώ, τόσο ο Συνδυασμός «Στερεά Περιφέρεια» του Κώστα Μαρκόπουλου όσο κι εγώ προσωπικά για να φέρουμε μια νέα αντίληψη στη διοίκηση αλλά και στην πολιτική πρακτική στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας. Με νηφαλιότητα και με απόλυτη επίγνωση του μεγέθους της ευθύνης, έχουμε αποφασίσει να διαθέσουμε την πολιτική μας ενέργεια, τις ιδέες και τη δυναμική που προκύπτει από την επιστημονική και επαγγελματική μας εμπειρία στη διάθεση μιας νέας Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, στη διάθεση μιας νέας Φθιώτιδας. Κυρίως όμως στη διάθεση των ανθρώπων του τόπου και της κοινωνίας των πολιτών της.

Το άρθρο Το κοινωνικό κεφάλαιο στην κοινωνία των πολιτών της Φθιώτιδας εμφανίστηκε πρώτα στο Χρήστος Κουτσούκος.

Έχουμε ήδη επισημάνει τις αδυναμίες, τα λάθη και τις αστοχίες και βεβαίως δεν έχουμε μείνει εκεί, έχουμε κάνει ρεαλιστικές προτάσεις (Αρθρογραφία | (xkoutsoukos.gr)). Αποδεικνύεται όμως ότι η βάση του προβλήματος που έχει οδηγήσει τη Στερεά Ελλάδα και τη Φθιώτιδα σ’ αυτή την παρακμιακή κατάσταση ανάγεται στο γεγονός ότι προφανώς απουσιάζει η ρεαλιστική αυτοκριτική όλων μας. Ταυτόχρονα, έχουμε αμελήσει ή παραβλέπουμε να απαντήσουμε σε ένα σημαντικότατο ερώτημα: Πού βρισκόμαστε, πού θέλουμε να πάμε κι αν οι ίδιες πολιτικές που εφαρμόστηκαν τα τελευταία δώδεκα χρόνια είναι ικανές να επανεκκινήσουν τη Φθιώτιδα και να τη θέσουν σε τροχιά ανάπτυξης; Απαιτείται τόλμη για να δοθεί μια αντικειμενική απάντηση κι ακόμα περισσότερη για να αποφασίσουμε να τα αλλάξουμε όλα και να επιλέξουμε ένα νέο δρόμο στην πολιτική και στους πολιτικούς της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας.

Αντέχουμε όμως μια τέτοια αλλαγή; Το διακύβευμα δεν αφορά μόνο εμάς τους πολίτες, αφορά κυρίως την ίδια την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και την ίδια τη Φθιώτιδα. Διότι, χωρίς να μηδενίζουμε ή να απαξιώνουμε τίποτα από όσα έχουν γίνει κατά το παρελθόν, είναι πια επιτακτική η ανάγκη να αλλάξει η διοίκηση στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας. Να υιοθετηθούν νέες ιδέες και νέες πρακτικές στην αυτοδιοίκηση του β’ βαθμού του τόπου μας και, το σημαντικότερο ίσως, να μπορέσει να ανανεωθεί η ίδια η πολιτική αντίληψη που εδώ και δώδεκα χρόνια παραμένει λιμνάζουσα και χωρίς απολύτως κανένα ενδιαφέρον βυθίζοντας τους θεσμούς, την κοινωνία και την οικονομία της περιοχής μας στη στασιμότητα.

Η κενολογία της τελευταίας τετραετίας δεν θα μπορούσε να είναι ικανή να παράγει πολιτική μακρόπνοη και στη βάση ενός σχεδίου που θα ήταν ικανό να ανατρέψει τη δύσκολη κατάσταση στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας. Ο Κώστας Μαρκόπουλος και οι υποψήφιοι του Συνδυασμού «Στερεά Περιφέρεια» έρχονται σε μια κρίσιμη στιγμή με θετικό πολιτικό πρόσημο να επαναπροσδιορίσουν αυτό που όλοι θέλουμε για τον τόπο που αγαπάμε. Με σοβαρότητα, χωρίς ακρότητες και με την απαιτούμενη μετριοπάθεια, έχουμε ήδη αναλύσει ένα μεγάλο μέρος του σχεδίου και των προτεραιοτήτων μας. Από τους πολίτες λοιπόν δεν ζητάμε απλώς την εμπιστοσύνη και την ψήφο τους. Τους ζητάμε να προσπαθήσουν να σκεφτούν σαν να ζουν πέντε χρόνια στο μέλλον. Αν τότε θέλουν να συζητάμε ξανά και ξανά για τα ίδια προβλήματα που δεν επιλύθηκαν τα πέντε χρόνια που πέρασαν ή αν θα μιλάμε για το θετικό αποτέλεσμα της πολιτικής που θέλουμε να εφαρμόσουμε στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και στη Φθιώτιδα. Αν το όραμα για τους ίδιους και για τα παιδιά τους έγινε πραγματικότητα ή αν απλώς απογοητεύτηκαν κι έφυγαν κι αυτοί από τη Φθιώτιδα και μείναμε πίσω ακόμα λιγότεροι. Όσοι αντέχουμε την αλλαγή, όσοι τη θέλουμε την αλλαγή, είναι υποχρέωσή μας να τη φέρουμε κιόλας!

Το άρθρο Αντέχουμε την αλλαγή; εμφανίστηκε πρώτα στο Χρήστος Κουτσούκος.

Η διευθέτηση του Σπερχειού ποταμού αποτελεί μια σημαντική μας δέσμευση. Επειδή όμως απαιτείται χρόνος προκειμένου να γίνουν οι απαραίτητες επιστημονικές μελέτες και στη συνέχεια να εκτελεστούν τα απαραίτητα έργα, δεν μπορούμε απλώς να περιμένουμε την επόμενη καταστροφή. Θέλουμε να αξιοποιήσουμε τη σύγχρονη τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη για να αποκτήσουμε ετοιμότητα έναντι μελλοντικών ενδεχόμενων πλημμυρών. Ήδη, μπορούμε να παραδειγματιστούμε από το σύστημα Flood AI που έχει αναπτύξει το Πανεπιστήμιο της IOWA στις Η.Π.Α. το οποίο δεν είναι τίποτα άλλο από ένα έξυπνο σύστημα που παράγει γνώσεις από τα δεδομένα της περιοχής στην οποία εφαρμόζεται και αφορά στις ενδεχόμενα πλημμυρικών φαινομένων. Δεν αποτελεί απλώς ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης αλλά μπορεί να κάνει προβλέψεις και να προετοιμάσει τις τοπικές κοινότητες, οι οποίες αλληλοεπιδρούν με το σύστημα αυτό και αντλούν πληροφορίες.

Το σύστημα αυτό μπορεί κανείς να το δει εδώ Flood AI: Artificial Intelligence for Flood Preparedness | Hydroinformatics Lab at UIOWA – UIHILab

Έχουμε στην περιοχή μας ανάλογο επιστημονικό προσωπικό υψηλού επιπέδου κατάρτισης το οποίο με την κατάλληλη υποκίνηση είναι σε θέση να δημιουργήσει κάτι αντίστοιχο για την περιοχή μας και για τον Σπερχειό ποταμό.

Η προσωπική μου πολιτική τοποθέτηση είναι ότι αυτό που σίγουρα χρειαζόμαστε είναι η ανθρώπινη νοημοσύνη προκειμένου αφενός να λύσουμε υπάρχοντα προβλήματα και αφετέρου να δημιουργηθούν νέες αναπτυξιακές ευκαιρίες για τον τόπο. Όμως υπάρχουν πράγματα στα οποία η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να φανεί εξαιρετικά χρήσιμη, ειδικά σε θεσμικό επίπεδο όπως η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας. Ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί όχι μόνο για την καταγραφή και την ανάλυση όλων των παραμέτρων του προβλήματος των πλημμυρών του Σπερχειού, αλλά και για την πρόβλεψη του κινδύνου και τη βελτίωση της ευαισθησίας και της αποτελεσματικότητας των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης. Επίσης, θα μπορούσε να προχωρήσει ένα βήμα πιο μακριά καθόσον μπορεί να καταγράψει και να αναλύσει τη βιοποικιλοτητα, την κάλυψη του εδάφους από δέντρα κλπ. δίνοντας την ευκαιρία στους επιστήμονες να προλάβουν δύσκολες μελλοντικές καταστάσεις και στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας να ενεργήσει προς την κατεύθυνση της πρόληψης αντί της θεραπείας.

Μόνο η αδράνεια μπορεί να μας εμποδίσει να χρησιμοποιήσουμε τις τεχνολογικές εφαρμογές προς όφελός μας. Ο συνδυασμός Στερεά Περιφέρεια του Κώστα Μαρκόπουλου κι εγώ προσωπικά, καταθέτουμε εμπράκτως ρεαλιστικές προτάσεις για το αύριο και την προοπτική της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας.

Το άρθρο Η τεχνολογία στην υπηρεσία της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας εμφανίστηκε πρώτα στο Χρήστος Κουτσούκος.

Ο Συνδυασμός Στερεά Περιφέρεια του Κώστα Μαρκόπουλου στοχεύει στη μετεξέλιξη της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας σε μια δημιουργική Περιφέρεια. Ο στόχος είναι η τοπική της οικονομία να επιτύχει υψηλές αναπτυξιακές επιδόσεις μέσα από τον ουσιαστικό επανασχεδιασμό σε ρεαλιστική βάση της αξιοποίησης και της προώθησης των χρηματοδοτικών ευρωπαϊκών εργαλείων. Ταυτόχρονα, με στοχευμένη πολιτική για την αξιοποίηση των ιδιαίτερων δυνατοτήτων της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας αλλά και της Περιφερειακής Ενότητας Φθιώτιδας πιο συγκεκριμένα, η στοχοθεσία μας είναι ξακάθαρη. Αποτελεσματική θωράκιση απέναντι στα φαινόμενα και στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής με τη διευθέτηση πρώτα απ’ όλα του χρονίζοντος προβλήματος των πλημμυρών του Σπερχειού, δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για την προσέλκυση επενδύσεων και την ενίσχυση του τουριστικού προϊόντος της περιοχής αλλά και εφαρμογή μιας έξυπνης στρατηγικής για την ουσιαστική ενίσχυση της κοινωνικής ανάπτυξης συνολικά αξιοποιώντας και τις δυνατότητες που δίνουν οι τεχνολογικές εξελίξεις. Οι θέσεις και η πολιτική μας είναι ξεκάθαρη και χωρίς σκοτεινά ή γκρίζα σημεία.

Η ευρωπαϊκή πρακτική έχει δείξει ότι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που συμβάλλει στην ανάπτυξη ενός τόπου είναι η καινοτομία που εφαρμόζεται σ’ αυτόν γιατί εξ ορισμού, η καινοτομία συνδέεται άμεσα με την ανταγωνιστικότητα, την απασχόληση, την προστασία του περιβάλλοντος αλλά και την εξοικονόμηση ενέργειας, βελτιώνοντας την ποιότητα της ζωής και της καθημερινότητας των πολιτών. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European innovation scoreboard (europa.eu)), η χώρα μας κατατάσσεται στους μέτριους φορείς καινοτομίας (τα αναλυτικά στοιχεία εδώ: ec_rtd_eis-country-profile-el.pdf (europa.eu)), γεγονός το οποίο αποτελεί για εμάς μια ισχυρή πρόκληση για να κάνουμε την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας μια πρότυπη καινοτομική Περιφέρεια. Επιθυμούμε να επιτύχουμε αφενός την κινητοποίηση της ίδιας της Περιφέρειας, ως θεσμικός φορέας, προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της καινοτομίας μέσα από την αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων και προγραμμάτων και αφετέρου την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων για την ενίσχυση της έρευνας και της εκπαίδευσης με σκοπό τη δημιουργία καινοτομικών δράσεων στην περιοχή. Η βελτιστοποίηση και η εντατικοποίηση των διεργασιών παραγωγής γνώσης και ταυτόχρονα η αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου μηχανισμού ενίσχυσης και υιοθέτησης καινοτόμων χαρακτηριστικών στους παραγωγικούς και επιχειρηματικούς φορείς της Περιφέρειας, αποτελεί τον ουσιαστικό καταλύτη για να γίνει πράξη η πολυπόθητη ανάπτυξη.

Είμαστε εδώ για να διεκδικήσουμε ένα καλύτερο μέλλον για όλους και είμαστε ανοιχτοί στο διάλογο και στις προτάσεις. Χωρίς μηδενιστική λογική αλλά πάντοτε με θετική στάση απέναντι στις αναπτυξιακές προοπτικές του τόπου μας, τόσο ο Συνδυασμός ‘Στερεά Περιφέρεια’ όσο κι ο ίδιος προσωπικά, θεωρούμε ότι η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας βρίσκεται ήδη σε ένα κομβικό σημείο της ιστορίας της στο οποίο πια δεν συγχωρείται πια καμία ολιγωρία. Γι’ αυτό και οι σκέψεις μας εστιάζονται μόνο στην όσο το δυνατόν καλύτερη αξιοποίηση των θεσμικών δυνατοτήτων που παρέχει η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας για την καλυτέρευση της ποιότητας της ζωής όλων ανεξαιρέτως των πολιτών της.

Το άρθρο Περιφερειακή ανάπτυξη και καινοτομία εμφανίστηκε πρώτα στο Χρήστος Κουτσούκος.

Στο πλαίσιο λοιπόν του δημόσιου διαλόγου, θα πρέπει ενδεχομένως να διερευνηθούν οι δυνατότητες τουριστικής ανάπτυξης του τόπου μας και να καταρτιστεί ένα ρεαλιστικό σχέδιο δράσης για να πάρει μπροστά επιτέλους η αναπτυξιακή πορεία της Φθιώτιδας. Ένα από τα σημαντικότερα σημεία εκκίνησης ενός τέτοιου σκεπτικού δε θα μπορούσε να είναι άλλο από τη διερεύνηση της δυνατότητας προσέγγισης θαλάσσιου τουρισμού μέσου και υψηλού εισοδήματος σε λιμένες όπως αυτός του Αγίου Κωνσταντίνου. Η δυνατότητα προσέλκυσης κρουαζιερόπλοιων στον εν λόγω λιμένα θα μπορούσε να συνδυαστεί και με άλλες μορφές τουριστικών προϊόντων, όπως ο ιαματικός τουρισμός, ο ιστορικός τουρισμός με επισκέψεις σε σημεία όπως η Θερμοπύλες κλπ., ο γαστρονομικός αλλά και ο οικολογικός τουρισμός. Το αποτέλεσμα μιας τέτοιας τουριστικής δραστηριότητας θα έχει άμεσα και πολλαπλά οφέλη για τον Άγιο Κωνσταντίνο αλλά και για την ευρύτερη περιοχή του Δήμου Καμένων Βούρλων καθόσον με τη δημιουργία προστιθέμενης τουριστικής αξίας θα ενδυναμωθούν όλοι οι οικονομικοί και κοινωνικοί κλάδοι του τόπου αυτού.

Η διεθνής κουλτούρα και νοοτροπία του τουρισμού έχει να κάνει με την εμπειρία του ταξιδιού ως μια ολοκληρωμένη εντύπωση που προκύπτει όχι μόνο από το ίδιο το ταξίδι αλλά και με το τι βίωσε, έμαθε, γεύτηκε κλπ. ο τουρίστας. Υπό αυτή την οπτική λοιπόν, αν ο λιμένας του Αγίου Κωνσταντίνου καταφέρει να προσελκύσει τον υψηλού επιπέδου τουρίστα, στη συνέχεια ολόκληρη η Φθιώτιδα έχει τη δυνατότητα να του προσφέρει μια πολύ μεγάλη ποικιλία εμπειριών η οποία θα κάνει το ταξίδι του ενδιαφέρον. Από τον Εθνικό Δρυμό της Οίτης μέχρι το Δέλτα του Σπερχειού ποταμού κι από την Ιστορία μέχρι τον Σύγχρονο Πολιτισμό. Όμως, τουρισμός χωρίς υποδομές δεν γίνεται τις οποίες όμως δυστυχώς η περιοχή μας δεν διαθέτει. Είναι λοιπόν τεράστια και αποκλειστική η ευθύνη της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας για την  τραγική έλλειψη υποδομών που εδώ και χρόνια θα μπορούσαν να έχουν τονώσει την τουριστική οικονομία. Επειδή όμως η απόδοση των ευθυνών δεν δημιουργεί υποδομές αλλά μόνο πολιτικές αντιπαραθέσεις, η προσωπική μου πεποίθηση είναι πως έχει έρθει πια η στιγμή να αφήσουμε πίσω μας το κακό παρελθόν και τον κακό εαυτό μας και να βάλουμε τα πράγματα στη σωστή τους θέση. Υπάρχει μεγάλο τουριστικό προϊόν στο νομό Φθιώτιδας το οποίο όμως παραμένει ανεκμετάλλευτο. Είμαστε εδώ για να διώξουμε από τον πολιτικό σχεδιασμό όλα εκείνα που φρενάρουν την ανάπτυξη του τόπου μας και να θέσουμε τις βάσεις πάνω στις οποίες θα χτιστεί το μέλλον που επιθυμούμε και που τελικά μας αξίζει. Κι επειδή το σχέδιο αυτό πρέπει να έχει μια αρχή, η ανάπτυξη του τουριστικού μας προϊόντος, όπως ήδη αναφέρθηκε πιο πάνω, αποτελεί για εμένα την αφετηρία των πολιτικών μου σκέψεων. Διότι η ανάπτυξη ποτέ δεν έρχεται μόνη της, πρέπει να δουλέψουμε γι’ αυτή με σοβαρότητα στη βάση ενός ρεαλιστικού σχεδίου.

Το άρθρο Ο τουρισμός ως αφετηρία της ανάπτυξης. εμφανίστηκε πρώτα στο Χρήστος Κουτσούκος.